Postoje pojave i ličnosti koje u određenom vremenskom razdoblju definišu čitave prostore, pa i društvene mijene. U trenutku ili u periodu kada djeluju nije vidljivo da iste(i) mogu definisati pojedino razdoblje ili čak epohu. Ali, definisati i vjerovati u to da određena pojavnost može integrisati u svom djelatnom biću više epoha je moguć, ali veoma kompleksan kulturološki i društveni problem,.
Pored određenog postignuća onoga na koga ili na što se odnosi odredeni fenomen potrebno je mnogo faktora da se posloži i da u jednu cjelinu spoji na jednoj strani pojavu(e), a na drugoj epohe. Estradni fenomen Lepe Brene je kao regionalni zemljotres pogodio, početkom 80-ih godina XX vijeka, južnoslovenski prostor. Taj djelatni aktivitet se nije samo zaustavio u granicama onoga što se zvalo, tada, SFR Jugoslavija, nego se širio kao viris i na okolne ambijente (prije svega Bugarsku i Rumuniju).
I ono što je najzanimljivije ili najtajanstvenije je da fenomen Lepe Brene nije počivao toliko na kvalitativnim muzičkim dimenzijama, koliko na onome što će kasnije nadolaziti i što će sa tranzicijskim dešavanjima pogoditi južnoslovenski prostor, a što bi se moglo najkraće nazvati fenomenom šou biznisa, odnosno funkcionisanjem na principima sprege između tržišnog poslovanja i medijskih uticaja koji stvaraju izuzetno bogate lude. Jedan sistem kao što je onaj socijalistički nije bio blagonaklon prema pojedincima i grupama koje(i) su bogate(i) i koji stvaraju neke nove vrijednosti. Naprotiv, mnogo je takav društveni poredak favorizovao uravnilovku po kojoj bogati štete ugledu društva i da je potrebno da se društvo zasniva na principima egalitarizna. Vjerovatno, da javnost tadašnjeg društva nije mogla ni pretpostaviti da je u kvantitativnom smislu Lepa Brena samo za prvu godinu svoga rada zaradila za deset stanova i isto toliko automobila. Možda, tada ne bi bila toliko blagonaklona prema ovom estradnom fenomenu. Ovako Lepa Brena potpomognuta medijskom kampanjom koju je, tada, vodio Milovan Ilić Minimaks u TV emisiji „Od glave do pete“, i koji je bio prvi talk-show južnoslovenskog prostora, je iz sedmice u sedmicu izazivao zanimanje za estradnu umjetnicu rodom iz Brčkog, a profesionalno vezanu za Novi Sad gdje je boravio njen bend „Slatki greh“.
Vremenom je to preraslo ne samo u idolopklonstvo, već i fenomen koji se dvadesete godine trećeg milenijuma može odrediti kao simbol ne jedne epohe, nego više njih. Jer, epoha nije samo vremensko trajanje. Jeste u kvantitativnom smislu. Ali, u kvalitativnom smislu to je svako ono razdobjle koje zaokružuje određenu cjelinu neke pojave od početka do kraja. Tako Lepa Brena na jednoj strani jeste simbol jedne epohe uspješnosti u muzičkoj produkciji u dugom trajanju. Na drugoj strani je simbol tržišno kapitalističkih odnosa koji započinju tih godina i koji karaktetiše poslovanje po nazorima tržišta, a ne plana što je bio krucijalni zahtjev tadašnjeg režima. Ona je i simbol, na trećoj strani, vremena u kome se razbijaju tabui da žene ne mogu biti u središtu šou biznisa, ne samo u južnoslovenskom prostoru, nego i šire (Bregović vs. Džeger). Ona je i na četvrtoj strani simbol priče o raspadu jedne zemlje koja je, ipak, u kranjem bila mnogo više pažljiva prema svojim građanima od kasnijih ili nekih drugih zemalja. Na petoj strani, ona je i simbol tranzicijskih dešavanja na prostoru onoga što je pisalo na helikopteru iz kojeg je izašla na stadionu „Levskog“ u Sofiji. Naravno, da je tu još mnogo simbola vremena u trajanju od četiri decenije, a koji predstavljaju neke vrstu povijesti južnoslovenskog prostora kroz priču o šou biznisu i uspjehu jednog projekta.
Ništa logičnije nije bilo nego pozorišnu predstavu koja je na XXXVII Susretima pozorišta/kazališta prikazana u produkciji Bitef teatra iz Beograda nazvati „Lepa Brena prodžekt“. Kroz pet likova i pet Lepih Brena u različitim periodima njenog djelovanja prikazana je sva kompleksnost društvenih odnosa i sve turbulencije koje su pogodile jednu zemlju od lagodnog i ugodnog života do njenog raspada i pokušaja restauriranja pojedinih djelova koji više nisu toliko sigurni za život njenih građana, jer počinju da caruju kriminal, korupcija i otmice djece i odraslih. Taj poslednji društveno vidljivi „segment razvoja“ pogodio je i glavnu junakinju Bitefovog projekta koji je nastao u koncepciji i režiji Olge Dimitrijević i Vladimira Aleksića. Simbolično, pet epoha u razvoju jednog društva koji personifikuje fenomen Lepe Brene pisalo je i pet pisaca (Olga Dimitrijević, Maja Pelević, Slobodan Obradović, Vedrana Klepica i Tanja Šljivar), koji i na taj način jasno kroz monološku formu oslikavaju epohe.
Predstava „LEPA BRENA PRODŽEKT“ u svom kazališnom biću utemeljuje, pored nekoliko epoha i nekoliko vrsta teatra, od glumačkog, preko muzičkog do plesnog. Ali, ono što je najupečatlivije u predstavi je snažna i moćna glumačka igra gotovo svih protagonista, a prvenstveno Jasne Đuričić koja igra ulogu Brene Biznismenke. Svaka od ovih maestralnih uloga koju pored Jasne Đuričić na festivalsku pozornicu donose i Jovana Gavrilović, Jelena Ilić, Tamara Krcunović i Vladimir Aleksić predstavljaju, ne posebnu monodramu, već predstavu. Mnoštvo predstava i mnoštvo epoha tvore u dramskom smislu projekat u kojem svi protagonisti pored individualnih ispoljavanja postižu i savršenu interakciju uplivom u rolu onoga drugoga ili trećega Pri tome samo nadopunjuju scenski iskaz koji kao dobro upakovana cjelina oslikava jedno vrijeme, jedno društvo i jedan kazališni proces.
Piše: Srđan Vukadinović
Foto: Dejan Đurković