Glumački protagonisti koji simboliziraju inovativni i perfekcionistički oblik teatra Branko Pleša, Bora Todorović i Petar Banićević predstavljeni su na pozorišno dokumentarnim izložbama dvadesetih obnovljenih Susreta pozorišta / kazališta.
GLUMAC, REDITELJ I PROFESOR BRANKO PLEŠA – SIMBOL INOVATIVNOG TEATRA
Glumac, reditelj i profesor Branko Pleša je rođen 6. marta/ožujka 1926. godine u Kiseljaku. Preminuo je u Beogradu 09. juna/lipnja 2001.godine.
Osnovnu školu i gimnaziju je završio u Vinkovcima. Studij glume završio je u Zemaljskoj glumačkoj školi u Zagrebu i Akademiji za pozorište, film, radio i TV u Beogradu.
Prvi profesionalni angažman je imao u Hrvatskom narodnom kazalištu u Zagrebu (sezona 1945/46.), a zatim od 1946. do 1947. angažovan u HNK u Splitu. U Jugoslavensko dramsko pozorište u Beograd prelazi 1947. godine, gdje doživljava punu afirmaciju.
Iz toga razdoblja pamte se njegove uloge Markiza Posa (Schiller, „Don Carlos“), Ivana (Dostojevski, „Braća Karamazovi“), Edgara (Shakespeare, „Kralj Lear“), Baruna (Gorki, „Na dnu“) i druge.
Ukupno je glumio u sedamdeset i četiri filma i tv serije domaće i strane proizvodnje. Režiser je jedanaest tv drama i pisac isto toliko scenarija. Značajna glumačka ostvarenja dao je na radiju i televiziji. Pored glume bavio se i režijom, kao i pedagoškim radom na Akademiji umjetnosti u Novom Sadu.
Režije pozorišnih komada potpisuje u: Jugoslovenskom dramskom pozorištu u Beogradu, zatim Ateljeu 212, Zvezdara teatru i Beogradskom dramskom pozorištu. Takođe, režirao je i u novosadskom Srpskom narodnom pozorištui, kao i u Narodnom pozorištu u Mostaru.
Krajem osamdesetih godina XX vijeka otišao u penziju, ali je i dalje bio aktivan, na polju glume, režije i pisanja scenarija. Ostavio je neizbrisiv trag na južnoslovensku scensku umjetnost.
Mnogostruki angažman Branka Pleše (glumac, redftelj, dramaturg) u pozorišnom životu južnoslovenskog ambijenta prepun je slojevitih dramskih refleksa.
Isticao se prefinjenom izvedbom i plemenitom dikcijom u kreiranju uloga mnogih domaćih i stranih autora. Svaki novi scenski izazov za Branka Plešu je bio protkan maštovitošću i kreativnom ljepotom.
KOMIČAR OZBILJNOG IZRAZA LICA – BORA TODOROVIĆ
Srpski i južnoslovenski pozorišni, filmski i televizijski glumac Bora Todorović rođen je u Beogradu, 5. novembra/studenog 1929. godine. Preminuo je u rodnom gradu 7. jula/srpnja 2014. godine.
Ostvario je veliki broj značajnih uloga u pozorišnim predstavama, na filmu i televiziji tokom, skoro, šest decenija scenskog trajanja.
U Beogradu je pohađao srednju školu. Započeo je studije mašinstva. Međutim, veoma brzo je prešao na beogradsku Akademiju za pozorište, film, radio i TV, gdje je studirao u klasi Joze Laurenčića. Bio je u istoj klasi zajedno sa Ljubom Tadićem i Slobodanom Perovićem.
Prvi glumački angažman dobio je u Beogradskom dramskom pozorištu. Potom je glumio na sceni zagrebačkog Hrvatskog narodnog kazališta, od 1957. do 1961. godine. Najpoznatije predstave iz tog razdoblja su mu „Smrt trgovačkog putnika“, „Baby Dol“ i „Zvjezdani trenuci čovječanstva“. Pored dva pomenuta pozorišta najznačajniji i najplodniji dio karijere je proveo u ansambu Ateljea 212 iz Beograda. Pamte se komadi iz toga razdoblja, poput; „Arsenik i stare čipke“ Josepha Kesselringa, „Pseće srce“ Mihaíla Bulgakova, „Maratonci trče počasni krug“ i „Radovan III“ Dušana Kovačevića, „Čudo u Sarganu“ Ljubomira Simovića i brojne druge. Ostao je član tog pozorišta do 1983. godine, kada se više angažuje u komadima Dušana Kovačevića i sceni Zvezdara teatra.
Na filmu je prve, manje uloge ostvario u filmovima „U mreži“ (1956) i „Mali čovjek“ (1957).
Dobitnik je nagrade za životno djelo „Pavle Vuisić“ (2002), za uloge u kinematografiji, a 2006. godine primio je nagradu za životno djelo „Dobričin prsten“ za uloge u južnoslovenskom pozorištu.
Glumački talenat Bore Todorovića je jedno posebno poglavlje u južnoslovenskoj pozorišnoj i filmskoj umjetnosti. Karakteriše ga ozbiljni izraz lica koji je imao čak i kad je nastupao u komedijama. Zbog toga je u karakterno glumačkom smislu određivan kao komičar ozbiljnog izraza lica. Kreacije Bore Todorovića pulsiraju živim i uvjerljivim glumačkim umijećem, koje se pretače u ispovjedne tonove nekoga ko je istovremeno fenomenalni tragičar, ali i briljantni komičar.
DUHOVITI PERFEKCIONISTA – PETAR BANIĆEVIĆ
Poznati južnoslovenski glumac Petar Banićević je bio veliki gospodin beogradskog glumišta. Jednako uvjerljivo je tumačio likove u komedijama, kao i one u tragediji. Pozorišni, filmski i televizijski glumac Petar Banićević, rođen je u Nikšiću 08. februara/veljače 1930. godine, a preminuo 04. septembra rujna 2006. godine u Beogradu. Diplomirao je glumu na Akademiji za pozorište, film, radio i TV u Beogradu, u klasi profesora Raše Plaovića.
Ostvario je uloge na gotovo svim beogradskim scenama.
Bio je član Narodnog pozorišta od 1954. godine i na toj sceni je odigrao više od 50 uloga.
Zapažene uloge je ostvario u pozorišnim predstavama rađenim po djelima svetskih i domaćih klasika. Bio je Hamlet u „Hamletu”, Dimitrije u „Braći Karamazovima”, Kreont u „Caru Edipu”, Leone u „Gospodi Glembajevima”, Trigorin u „Galebu”, Alsest u „Mizantropu”, Vojvoda Draško u „Gorskom vijencu”, Volpone u „Volponeu”, Nikola Pašić u „Apisu”.
Takođe, bio je i Spasoje Blagojević u „Pokojniku”, Serebjakov u „Ujka Vanji”, Taltibije u „Orestiji”, „Ilarion Ruvarac u „Je li bilo kneževe večere”, Henri Higins u „Pigmalionu”, Džejms Tajron u „Dugom putovanju u noć”, Džoni Patinmajk u „Sakatom Biliju”, Muškarac u „Čoveku slučajnosti”…
Njegova pozorišna karijera vezana je najvećim dijelom za beogradsko Narodno pozorište, a potom i za Beogradsko dramsko pozorište, Atelje212 i Jugoslovensko dramsko pozorište.
Zapažene uloge je ostvario u filmovima: „Biće skoro propast sveta”, „Sutjeska”, „Snovi, život i smrt Filipa Filipovića”, i dr.
Igrao je u više od 50 televizijskih drama i serija. Pored ostalih to su: „Kapetan Mikula Mali”, „Banjica”, „Bolji život”, „Srećni ljudi”, „Četrdeset osma”, „Vuk Karadžić”, i druge.
Za izuzetna glumačka ostvarenja, dobio je više prestižnih priznanja kao što su Oktobarska nagrada, „Trinaesti jul”, „Sedmi juli”, „Milivoje Živanović”, „Raša Plaović”, Sterijina nagrada, Nagrada za životno delo „Dobričin prsten”…
Bavio se i pedagoškim radom. Izveo je pet uspešnih glumačkih generacija na Akademiji umetnosti u Novom Sadu, a vodio je i glumačku klasu na Akademiji umetnosti „Braća Karić” u Beogradu.
Narodno pozorište je 2010. godine ustanovilo Nagradu „Petar Banićević” koja se dodeljuje mladim glumcima.
Vrsni scenski karakternii tumač života Petar Banićević je svoje glumačke kreacije protkao istinama koje se talože negedje u dubini bića. Mračno vrijeme u kome se dubinski gomilaju noćne more čovjeka Banićević je obojao monolozima ljubavi tišine.
Pišu: Srđan Vukadinović, Jakov Amidžić